Benjamin van Rooij ontvangt ERC Consolidator Grant

3 december 2018

De European Research Council (ERC) kent de prestigieuze Consolidator Grant toe Benjamin van Rooij. De subsidie is persoonsgebonden en bedraagt per onderzoeksproject ongeveer 2 miljoen euro.

Hoe kan het recht gedrag verbeteren? Dit is een essentiële vraag voor al diegenen die iets willen doen aan het klimaat, aan #MeToo affaires, aan straatcriminaliteit of aan fraude in de financiële sector. De laatste dertig jaar is het wetenschappelijk inzicht in de invloed van recht op gedrag fundamenteel veranderd. Benjamin van Rooij wil komen tot een gedragsrevolutie in het recht door een empirische analyse te maken van de gedragsassumpties van juristen.

Gedragsjuridische theorie

Straffen heeft maar een beperkte invloed op wangedrag en kan soms gedrag juist slechter maken. Mensen kennen de wet niet en het steeds groeiende aantal regels komt daarom maar al te vaak helemaal niet aan. Mensen hebben een beperkte cognitie die helemaal niet past bij het rationale keuzemodel waar juridische prikkels nu juist vanuit gaan. Tot nog toe is deze nieuwe kennis nog niet echt in het recht doorgedrongen.

De kern van het probleem is dat het recht het veranderen van toekomstig gedrag niet centraal stelt en ‘gedragsjuridische’ theorie ontbreekt. Het gevolg is dat rechtsregels ten aanzien van gedrag worden gemaakt en toegepast door juristen die niet of nauwelijks kennis van gedrag hebben. Dit onderzoek wil de gedragsfunctie van het recht centraal maken.

Gedragsverbetering

Om dit te doen gaat Van Rooij empirisch onderzoek doen naar hoe juristen die gedrag moeten veranderen, zelf denken dat ze dat het beste kunnen doen. Hun assumpties over gedrag vergelijkt hij met de inzichten uit de wetenschap. Hierdoor kan Van Rooij laten zien in hoeverre de gedragsassumpties van juristen kloppen en bijstelling behoeven. Hiermee zal het onderzoek een gedragstheorie in het recht ontwikkelen, een behavioral jurisprudence, die foutieve beelden over gedrag binnen het recht corrigeert om zo de effectiviteit van het recht op gedragsverbetering te kunnen vergroten. Dit onderzoek poogt hiermee een gedragsrevolutie in het recht te stimuleren, net zoals de gedragseconomie heeft gedaan voor de klassieke economen.

Over de Consolidator Grant

De Consolidator Grant is bedoeld voor onderzoekers die zeven tot twaalf jaar geleden zijn gepromoveerd. Met de subsidie kunnen de onderzoekers zich vestigen als onafhankelijk onderzoeksleider.

Persbericht ERC: https://erc.europa.eu/news/erc-2018-consolidator-grants-results

Prof. dr. Benjamin van Rooij, Amsterdam Research Institute for Legal Studies: Homo Juridicus, Correcting Law's Behavioural Illiteracy (Homo Juridicus)

Gepubliceerd door  Faculteit der Rechtsgeleerdheid